EĞİTİCİ ÇOCUK MASALI -Masalla Geziyorum -Ali Gel ve Maceraları

EĞİTİCİ ÇOCUK MASALI -Masalla Geziyorum -Ali Gel ve Maceraları

Masallar16 dk3-8 yaş

Hikâye, adalet duygusunu, emeğe saygıyı ve çocukların yaşadığı haksızlıkları fark edip hatırlamayı öğretir.

Bu masal Masaldan Erdeme uygulamasında ücretsiz ve reklamsız.

App Store’dan indirin Google Play’den indirin

Masalın konusu

Ali Gel, konuşabilen kuşu Kuş’la birlikte odasındaki dev buzdolabı kutusundan kitapların dünyasına yolculuk eder. Afrika’daki kakao ağaçlarını anlatan bir ansiklopedi sayfasını okurken kendilerini sıcak, sık ormanlarla çevrili Fildişi Sahili’nde bulurlar. Orada kakao tarlalarında çalışan Abijan’la tanışır ve çikolatanın kaynağını üreten çocukların bu tatlıyı hiç tadamadığını öğrenirler. Ali, bunun büyük bir haksızlık olduğunu fark ederek gördüklerini hatırlamaya ve herkese anlatmaya karar verir. Eve döndüğünde çikolataya artık daha düşünceli bakacaktır; Kuş’un son parça çikolatayla ilgili küçük itirafı da macerayı neşeli biçimde tamamlar.

Bu masal ne öğretir?

Hikâye, adalet duygusunu, emeğe saygıyı ve çocukların yaşadığı haksızlıkları fark edip hatırlamayı öğretir.

Masalın kahramanları

Ali GelKuşAbijanAnneBaba

Masaldan sonra çocuğunuza sorabilirsiniz

  1. Ali Gel ve Kuş, kutuyla hangi ülkeye yolculuk etti?
  2. Abijan ve ailesi kakao tarlalarında ne yapıyordu?
  3. Ali, çikolata yerken kimi hatırlamaya karar verdi?

Bu masalı uygulamada dinleyin

  • Araya reklam girmez; masal bitince başka bir videoya geçmez.
  • Günlük masal sınırını PIN korumalı ebeveyn bölümünden siz belirlersiniz.
  • Çocuğunuzun fikrinden ona özel, resimli ve seslendirilmiş masal oluşturursunuz; her ay bir tanesi ücretsiz.
  • Hesap açmanız gerekmez. iPhone, iPad ve Android’de.
App Store’dan indirin Google Play’den indirin

Masalı izle

16 dk

Oynat’a bastığınızda video YouTube’dan (Google) yüklenir; o ana kadar bu sayfada YouTube’dan hiçbir şey yüklenmez (gizlilik politikası, Bölüm 12). YouTube reklam gösterebilir; uygulamada reklam yoktur. Masalı YouTube kanalımızda da izleyebilirsiniz.

Masalı oku

Masalın anlatımı, yazıya geçirilmiş hâliyle. Uygulamada kelimeler anlatımla birlikte vurgulanır.

İnsanın hem annesi hem de babası öğretmen olunca böyle bir isme sahip olduğuna hiç şaşırmıyor. Ali Gel, ben ismimi seviyorum. Herkesin bildiği ve kimsenin asla unutamadığı bir isim bu.

Hem söylemesi de kolay. Böyle bir isme sahip olmanın en keyifli tarafını biliyor musunuz? Birinci sınıfta daha kimsecikler ismini yazamazken ben yazıyordum.

Bakın, işte bu da kuş. Başka bir ismi yok, sadece kuş. Aramızda kalsın ama biraz tuhaf bir hayvan.

Soğuk bir kış günüydü. Minimide bir kuş pencereme kondu, daha doğrusu çarptı ve gerisini biliyorsunuz işte. Aldım onu içeriye, cik cik cik ötsün diye.

Kuş o gün bugün de benimle beraber. İlk zamanlar onun için bir kafes almıştık. Güzel bir kafeste aslında. Fakat bir kafes ne kadar güzel olabilir ki?

Sonra canı ne zaman isterse kafesin kapısını açıp çıkabildiği için bunun bir anlamı olmadığını anladık. Artık bir kafesi yok. Böylesi ikimiz için daha iyi.

Allah'ın uçmak için kendisine iki güzel kanat verdiği bir hayvanı minnacık bir kafesin içinde tutmak bence hiç hoş bir iş değil. Aa, tabii, ben size onun cik cik cik ötmek yerine insanlar gibi konuşabildiğini söylemeyi unuttum.

Evet, benim kuşum konuşuyor, hatta oldukça da geveze. Ama bakın, bunu kimselere söylemememiz gerekiyor. Kuşla aramızda yaptığımız gizli bir anlaşma var. Bu bir sır.

İnsanlar onun konuşabildiğini öğrenirse şeye götürürler diye korkuyor. Şeye, yani laboratuvara. Evet, insanlar onun konuştuğunu öğrenirlerse bu kuş için hiç iyi olmaz.

Üzerinde onlarca araştırma ve deney yaparlar filan. Kesip içini açmak bile isteyebilirler. Abarttığımı düşünüyorsanız düşünmeyin. Yani elbette düşünün ama bu konuda abarttığımı düşünmeyin.

İnsanlar, etrafında ateş yanan bir çemberin içinden atlatabilmek için o kocaman aslanlara ne korkunç şeyler yaptıklarını duymuşsunuzdur. Bu yüzden annem ve babam dahil kimse kuşun konuştuğunu bilmiyor.

Fakat insanın konuşabilen geveze bir kuşu varsa bunu başkalarından saklamak çok zor oluyor. Özellikle aynı evde yaşadığı insanlardan. Bu nedenle bir seferinde dayanamayıp onlara kuş ile konuştuğumu söyledim.

Ne mi oldu? “Anne, baba, size bir şey söylemeliyim.” “Söyle canım.” “Şey, kuş konuşabiliyor. Ta en başından beri. Ama bunu size söylememi istemiyordu. Bu ikimizin arasında sır olarak kalmalıymış.”

“Kuş konuşuyor, öyle mi?” “Evet, evet, bazen oldukça geveze olabiliyor.” “Kuş bildiğimiz kuş.” “Evet, kuş konuşuyor o. Hadi kuş, anne babama bir şeyler söyle.” “Cik cik cik.”

“Kuş, saçmalama, bu konuda anlaşmıştık. Hadi onlara bir şeyler söyle. Merhaba filan de. Hadi, hadi.” “Cik cik cik.” “Kuş, lütfen, yalvarırım, tek bir kelime.” Dedim ve konuşmadı.

İşte kuşu seviyorum ama bazen başımı gerçekten belaya soktuğu için kızdığım da oluyor. Şimdi benim maceramı size baştan anlatayım.

Geçen yaz ihtiyar buzdolabımız önce hırıltılı bir takım huzursuz edici tuhaf gürültüler çıkarmaya başladı. Ama babam bunu çok dert etmedi. Ardından hırıltılı bir takım huzursuz edici tuhaf gürültülerle birlikte sinir bozucu bir tıs sesi çıkarmaya başladı.

Ama babam bunu da çok dert ediyor gibi görünmüyordu. Ancak annem fena halde dert ediyordu ve sonunda olaya el koydu.

Buzdolabından çıkan tuhaf seslere, sinir bozucu tıslamaları haftalardır dayanan babam, annemden çıkan seslere çok fazla dayanamadı ve eve kocaman bir kutunun içinde yepyeni bir buzdolabı geldi. Buzdolabı taşıyıcıları yepyeni buzdolabını kutusundan çıkardılar.

Annem buzdolabını görünce sevinçten bir çığlık attı. Ben de kutuyu görünce bir çığlık attım. Çünkü olağanüstü güzel bir buzdolabı kutusuydu. Devasa büyüktü, dev gibiydi yani.

Onda öteki kutularda olmayan bir şeyler olduğunu daha ilk görüşte anlamıştım. Fakat doğrusu bu kadarını kesinlikle ama kesinlikle beklemiyordum.

Anneme ve babama kutuyu çöpe atmamaları konusunda yalvardım. Bana bu kadar büyük bir kutuyu evde tutamayacağımızı söylediler. Üstelik buzdolabını evimize getiren buzdolabı getiricileri de kutuyu götürmek üzereydiler.

Tahmin edebileceğiniz gibi geriye son bir çarem kalmıştı. Gözlerinin içine fok yavruları gibi sevimli bir hüzünle bakmaya başladım. Bir yandan bakıyor, bir yandan da kutunun benim için ne kadar önemli olduğunu anlatmaya çalışıyordum.

Böyle kendimi acındırmama çok fazla dayanamadılar. Buzdolabı getiricilerine rica ettiler ve kutuyu bırakıp gitmelerini söylediler. Bir miktar homurdandılarsa da sonunda kutuyu bırakmaya razı oldular.

Yepisyeni buzdolabını yerine yerleştirip ihtiyar buzdolabını alıp gittikten sonra babamla birlikte kutuyu odama taşıdık. Onu kapıdan içeriye sokmak biraz zor oldu. Ama babalar ne içindir? Zor işleri kolayca halletmek için.

Kutuyu odamın bir köşesine yerleştirdikten sonra babamdan, onun içine rahatça girip çıkabileceğim bir kapı deliği açmasını rica ettim. Tabii, aynı delikten kuş da rahatlıkla girip çıkabilmeliydi.

Babam, “Senin girip çıkabileceğin bir kapı deliğinden kuş da rahatlıkla girip çıkabilir.” dedi. Evet, bu işte oldukça mantıklı bir cevaptı. O sırada hiç kuş konuşmuyor, olan biteni sessizce uzaktan izliyordu.

Babam kutunun bir kenarına yuvarlak bir kapı deliği açtı. Kapı deliğinin yuvarlak olmasını özellikle istedim. Çünkü uzay gemilerinin kapıları genellikle yuvarlak olurdu.

Babam, “Demek bu bir uzay gemisi.” dedi. “Evet, evet, tabii ama oyuncaktan.” “Oyuncaktan demek.” “Evet baba, yalancıktan uzay gemisi kelimesini hiç sevmiyorum. Çünkü yalan kötü bir şey.” “Aferin sana.”

“Ben de oyuncaktan olduğunu düşünüyordum zaten. Üzerine yuvarlak bir kapı deliği açtık diye boş bir buzdolabı kutusu uzay gemisi olacak değildi ya.” Aslında baba haklıydı. O bir uzay gemisi falan değildi.

Ama bilmediği bir şey vardı. Konuşan bir kuşu olanın sıradan bir kutusu olamazdı, değil mi? Bu kurallara aykırıydı. Evet, bizim uzay gemisine dönmedi kutumuz ama çok da acayip bir şey oldu.

Kutu ile kitaplar arasında süper maceralı yolculuklara çıkabiliyoruz. Nasıl mı? Çok basit. Elinize bir kitap alıp onu kutunun içinde okumaya başlıyorsunuz. Ve daha birkaç cümle okumadan kendinizi okuduğunuz kitabın içinde buluyorsunuz.

Biz kuşla beraber en sevdiğimiz kitaplardan birini alıp kutuya girdik. Kutunun içinde kitap okumanın ilginç olacağını düşündük. Kutunun içi karanlık olur diye el feneri, kitap ve diğer gerekli malzemeleri, kavrulmuş yer fıstığını, tarçınlı şerit sakızı ve kuş yemini toplayıp kutunun içine girdik.

Ben yeryüzü ansiklopedisini elime aldım. Açtım, Afrika bölümü çıktı. Herhangi bir sayfayı açtım Afrika bölümünden. Fil Dişi Sahili ülkesi ile ilgili bölümü okumaya başladım.

“Batı Afrika'daki bu güzel ülke Atlas Okyanusu kıyısındadır. Ekvatora yakındır. Bu yüzden nemli ve sıcak bir iklime sahiptir. Dünyanın en çok kakao üretilen ülkesidir.” diye daha ilk cümleyi bitirmemiştim ki kutu birden harekete geçti.

“Şu kutuyu sallamasana.” dedim kuşa. “Ben yapmıyorum.” dedi ve kutu sallanmaya devam etti. Anladım ki gidiyoruz. “Sıkı tutun, kuş!” diye bağırdım.

Hani salıncakta sallanırken içiniz bir tuhaf olur ya, kutu ile yolculukta işte aynen böyle oldu. Ama kutudan çıktığımızda bir anda kendimizi güneş ışığının neredeyse yere hiç değmediği, sık ağaçlarla kaplı acayip bir ormanda bulduk.

Hava çok sıcaktı. Her yerde daha önce hiç görmediğim tuhaf ağaçlar vardı. Dallarından çok acayip meyveler sarkıyordu. “Bunlar da neyin nesi, kuş? Ya zehirliyse?” dedim.

O da, “Ya çok tatlıysa?” dedi. Oradan bir ses geldi. “Zehirli falan değil ama tatlı da değil.” Evet, ağaçların arasından bize seslenen, bitter çikolata kadar siyah ve benim boyumda bir çocuktu.

Belinde kocaman kılıca benzer bir bıçak vardı. Bir sürü yeri yırtılmış bir tişört ve eskimiş bir kot pantolondan yapılma şort giyiyordu. “Aa, merhaba, ben Ali. Ali Gel. Bu da kuş. Tahmin etmişsindir. Seyahat etmeye yarayan kutu filan işte.”

“Ha, tahmin ettim, tahmin ettim. Benim adım Abijan.” “Abijan, bunlar ne ağacı?” diye sordum. Cevap verdi Abijan: “Bunlar kakao ağaçları.”

Kakao lafını duyunca kuş da ben de çok şaşırdık. Çünkü kakao demek çikolata demekti. “Çikolata mı?” “Hayır, çikolata değil, kakao.” Kuş oradan hemen atıldı: “Yiyebilir miyim peki?”

Abijan cevap verdi: “İsterse yiyebilir ama tatları acıdır. Bu çekirdekleri öyle yiyemezsin.” “Aa, acı mı?” dedim. “Kakao neden acı olsun? Çikolata dünyanın en tatlı şeyidir ve kakaodan yapılır.”

“Aa, bunu duymuştum.” dedi. “Neyi duymuştun?” “Kakao çekirdeklerinden çikolata diye tatlı bir şey yapıldığını.” Deyince, “Bir dakika,” dedim, “bir dakika. Senin kocaman bir kakao tarlan var. Ama çikolatanın sadece adını mı duydun? Hiç yemedin mi?”

Deyince Abijan şöyle cevap verdi: “Aslında bu kakao tarlası benim değil, yabancıların. Ben ve ailem burada çalışıyoruz. Sabahtan akşama kadar kakao topluyoruz. Karşılığında da bize biraz para veriyorlar.”

“Yani çikolata... Çikolata almıyor musunuz?” “Ben,” dedi Abijan, “bugüne kadar hiç çikolata yemedim. Babam da yememiş. Annem de. Büyük annem ve büyük babam da kakao işçisi. Ama onlar da hiç çikolata yememişler.”

“Buna inanmıyorum.” dedim. “Nasıl olur?” “Burada işler böyle yürüyor.” dedi Abijan. “Kazandığımız parayla ancak önemli şeyleri alabiliyoruz. Un, şeker, yağ ve babamın motoru için yakıt.”

“Ya, inanmıyorum.” dedim. “Çikolata için en gerekli şeyi, kakaoyu yürütüyorsunuz. Ama hiç çikolata yiyemiyorsunuz, öyle mi? Ama bu haksızlık. Hem de çok büyük bir haksızlık.”

“Burada,” dedi Abijan, “benim gibi bir sürü çocuk var. Biz hepimiz kakao tarlalarında çalışıyoruz.” “Ve hiçbiriniz çikolatanın tadına bile bakmadınız, öyle mi?” dedim.

Abijan, “Evet.” dedi. “En azından benim tanıdığım hiç kimse.” “Peki,” dedim, “topladığınız kakaolar ne oluyor onlara?” “Onları,” dedi Abijan, “büyük çuvalları doldurup götürüyorlar.”

Çok öfkelenmiştim ve gitmek istedim oradan üzüntüyle. Tam ben gitmek üzereyken Abijan sordu: “Şey, bir şey soracağım. Çikolata gerçekten çok mu güzel bir şey?”

Ne kuş ne de ben buna cevap verebildik. Abijan'a hoşça kal bile diyemeden eve geri döndük. Kutunun deliğinden dışarı çıktık. Masamın üzerindeki çikolatanın ambalajındaki o minicik minicik yazıları tek tek okudum.

Fil Dişi Sahili'ndeki küçük kakao işçilerinden tek bir satır bile bahsetmiyordu. Bundan sonra ne zaman bir çikolata yesem aklıma kakao tarlalarında çalışan ama çikolata yiyemeyen çocukları hatırlayacağım.

Ve herkese de bunu hatırlatacağım. Çünkü bu büyük bir haksızlık. Çok büyük haksızlık. Öyle değil mi, kuş? Kuş, olamaz, sana inanmıyorum. O son çikolata parçasını da sen mi yedin? “Özür dilerim.” dedi kuş.

Rehber Erdem masalları — Sabır, dürüstlük, paylaşmak: değerler eğitimi için masal seçimi. Tüm rehberler