Masalın konusu
Bereketli bir köyde annesiyle yaşayan Keloğlan, yazın kavurucu sıcağında tavukları yemlemek, odunları hazırlamak ve bostanı sulamak yerine dinlenmeyi seçer. Annesi ona kış hazırlığının önemini ve emeksiz ekmek olmayacağını hatırlatır, fakat Keloğlan biraz daha uyumayı tercih eder. Gördüğü soğuk ve zorlu kış rüyası, zamanında çalışmamanın sıkıntılarını anlamasını sağlar. Uyandığında şükrederek işe koyulan Keloğlan, hayvanlarını besler, odunları dizer, sebzeleri sular ve annesine yardım eder. Akşam olduğunda çalışmanın mutluluğunu keşfeder ve bugünün işini yarına bırakmamayı öğrenir.
Bu masal ne öğretir?
Masal, üşengeçliği alışkanlık haline getirmemeyi, işleri zamanında yapmayı, emek vermeyi ve aileye yardım etmeyi öğretir.
Masalın kahramanları
KeloğlanKeloğlan'ın annesiTavuklar ve civcivler
Masaldan sonra çocuğunuza sorabilirsiniz
- Keloğlan yazın hangi işleri yapmak istemedi?
- Keloğlan kış rüyasında ne yaşadı?
- Uyandıktan sonra Keloğlan annesine ve evine nasıl yardım etti?
Bu masalı uygulamada dinleyin
- Araya reklam girmez; masal bitince başka bir videoya geçmez.
- Günlük masal sınırını PIN korumalı ebeveyn bölümünden siz belirlersiniz.
- Çocuğunuzun fikrinden ona özel, resimli ve seslendirilmiş masal oluşturursunuz; her ay bir tanesi ücretsiz.
- Hesap açmanız gerekmez. iPhone, iPad ve Android’de.
Masalı izle
18 dk
Oynat’a bastığınızda video YouTube’dan (Google) yüklenir; o ana kadar bu sayfada YouTube’dan hiçbir şey yüklenmez (gizlilik politikası, Bölüm 12). YouTube reklam gösterebilir; uygulamada reklam yoktur. Masalı YouTube kanalımızda da izleyebilirsiniz.
Masalı oku
Masalın anlatımı, yazıya geçirilmiş hâliyle. Uygulamada kelimeler anlatımla birlikte vurgulanır.
Allah’ın Teala’nın nimetleri pek çokmuş. Ağaçlardan elmalar sarkar, nehirlerde balıklar zıplar, tarlalarda buğdaylar ekmek olmak için beklermiş. Dünyanın bir köşesinde, bereketli ve mutlu köylerden birinde, kutu gibi küçücük bir evde, Keloğlan’la anası yaşarmış. Birbirine sevgiyle bağlı olan, hayata hep şükür gözüyle bakan bu ana oğul, herkes tarafından tanınırmış.
Köy yerinde iş biter mi, bu köyde de halk, tüm köylerde olduğu gibi çalışır, didinir, azığını, yakacağını biriktirirmiş. Hele bir kış hazırlığı yaparlarmış ki, çiçekten çiçeğe konan arılar, arpa buğday taşıyan karıncalar bu çalışkanlığa imrenirmiş. Keloğlan’la anası da kış gelene kadar hazırlık yaparmış. Tarlalarında çalışır, hayvanlarını otlatır, evlerinin ve ahırlarının bakımı ile uğraşırmış.
Kışın çok çetin geçtiği bu köyde, kar yağmaya başladığında değil çalışmak, çoğu gün evden çıkmak bile mümkün olmuyormuş çünkü. Dünya dönmüş, günler ayları kovalamış, mevsimler değişmiş, ilkbahar geçmiş, yaz gelivermiş. Kış nasıl soğuk geçiyorsa, yaz da öyle sıcak geçiyormuş bu köyde. Hava o kadar sıcak ve nemliymiş ki, öğlen vakti sokakta olanlar kaplıcadaymış gibi terliyormuş.
Keloğlan aslında çalışkan ve yardımsever bir çocukmuş, bunu bilmeyen de yokmuş. Gel gör ki, bu kavurucu sıcakta, buz gibi serin olan taş evlerinde dinlenmek varken, tavukları yemlemek ve bahçeyi sulamak istemiyormuş canı. Yattığı yerde uyuklamaktayken, tavana gözlerini dikmiş. “Acaba güneş bu yazı bizim köyde mi geçirecek? Yan eve taşınsa bizi ancak bu kadar yakabilirdi,” diye içinden geçirmiş.
İçinden geçirmiş dedik ama aynı zamanda içine geçmiş. Tam uyuyacakken, anasının sesiyle irkilmiş. “Keloğlan oğlum, Keloş oğlum, vardım baktım kümeste, bir lokma yem yok. Bilmez misin, yem kendi gitmez kümese? Döndüm baktım bostanda, bir damla su yok. Bilmez misin, su kendiliğinden akmaz bostana? Bilmez misin, ne yapmak gerekir?”
Keloğlan miskin miskin doğrulup, “Bilirim canım anam ama bu sıcakta boylu boyunca uzanıp yatmak varken kim çalışır ki?” demiş. Tembel olmadığına göre Keloğlan’ın bu mızmız hâli de neymiş? Yoksa başına güneş mi geçmiş? Anası elini Keloğlan’ın alnına koymuş, çok şükür ateşi yokmuş. Belli ki üşenmiş.
Anası gülümsemiş, tatlı bir sesle şöyle demiş: “Sen yatarsan, ben yatarsam ne yer, ne içeriz karakışta? Odun topladım geldim, kırıp da yüklüğe dizmeye takatim yok. Çorbalığı hazır ettim, ambardan alıp da kaynatmaya gücüm yok. Hadi kalk, ver de yardım et, yattığı yerden bir kavun, bir de karpuz büyür. Üşengeçli huy edinme yavrum, yazın başı pişenin, kışın aşı pişer. Duymadın mı bu sözü?”
Keloğlan yattığı yerden doğrulmuş. Anasının uzattığı bir bardak ayranı afiyetle içmiş. İçmiş içmesine, ayran soğuk soğuk çok iyi gelmiş gelmesine ama bir uykusunu da bin etmiş. “Aman anam, yaman anam, az daha yatam,” diye biraz dinlenip kalkacağına söz vererek başını yastığa koymuş.
Çok geçmeden pencerenin çarpmasıyla irkilmiş. Sağa bakmış, sola bakmış, “Aman yarabbim, o ses de neydi?” diyerek pencereyi kapatmak için kalkmış. Başını uzattığında bir de ne görsün, bahçede diz boyu kar. Az ileri bakmış, bütün köy beyazlara bürünmüş. Öyle üşümüş, öyle üşümüş ki, nereden çıktı bu mevsimde kar diye düşünememiş bile.
Odasından fırlayan Keloğlan, yan odada anasını battaniyeler içinde ısınmaya çalışırken görünce gözleri kocaman açılmış. Şaşkınlıkla, “Canım anam, gülüm anam, nedir bu kara kış? Ben gözümü aylarca mı dinlendirdim ki? Bir çorba kaynatsam da içimiz ısınsa,” demiş. Anası çaresizlik içinde cevap vermiş: “Odunumuz az oğlum, sobayı her gün yakamam. Erzağımız kıt oğlum, her gün yemek yapamam.”
Keloğlan hem üzülmüş hem de utanmış. Hemen giyinip odun getirmek için bahçeye çıkmış. Anasının taşıdığı ama istiflemeye yardım etmediği için yüklüğe girmeyen odunlar bahçenin köşesinde yığılıyormuş. Karlara bata çıka ıslak odunları yüklüğe taşımış.
Odunları kovasına doldururken, “Keşke bu işi zamanında yapsaydım da şimdi donmasaydım,” diye hayıflanmış. Sobayı yaktıktan sonra ambara çorbalık almaya inmiş. Ambarın buz kesen soğuğunda titreyen kemikleri dile gelse sanki onlar da anası gibi sitem edecekmiş. “Ah benim saçsız başım, hem saçsız hem akılsız başım,” diye söyleniyormuş.
Neyse ki anası çorba yapmış da Keloğlan da içip sobanın yanında ısınınca kendine gelmiş. Kendine gelince aklı da başına gelmiş. Anacığının elini öpmüş. “Sen haklıydın anam, gör bak ki bu yaz nasıl da karınca gibi çalışacağım. Emeksiz ekmek olmadığını donunca anladı bu oğlun,” demiş.
Yaz boyunca yapması gereken işi bir güne sığdırınca elbette dermanı hâli kalmamış. Yatağa uzanmasıyla gözlerinin kapanması da bir olmuş. Az sonra ter içinde uyanıp gözlerini açmış. Soba hâlâ yanıyor zannetmiş, sevinmiş ama bir de bakmış ki pencere yine açık. “Kış günü kim açtı bu pencereyi yine?” diye kızmış.
Başını kaldırdığında gökyüzünde altın gibi parlayan güneşi görmüş. “Aaa, çok şükür, geçti kara kış, meğer bir rüyaymış.” Keloğlan, yüzünde güneş gibi parlayan mutlu bir gülümsemeyle bahçeye çıkmış. “Rüyada bile bu kadar üşüdüysem elimi çabuk tutup işimi vaktinde yapmalıyım,” demiş.
Yemsiz kalan tavukların telaş içinde civcivleri için böcek ve solucan aradıklarını fark etmiş. “Allah’ım, sıcağın altında bunca tüyün içinde nedir bu çalışma hevesi?” diye geçirmiş içinden. Tavukları buğday ve mısırla yemlemiş. Beslenme çabalarını hayranlıkla seyretmiş.
Sonra hiç vakit kaybetmeden odunların başına varmış. Almış eline keseri, çalışmaya başlamış. Tüm odunları kesip istifledikten sonra kümese gitmiş. Yaptığı işlerle gurur duymuş.
Anası, Keloğlan’ın gördüğü rüyadan habersiz, elinde peynirli bir dürümle çıkagelmiş. “Aferin benim aslan oğluma, bak ne de güzel doydu tavuklarımız, horozlarımız, civcivlerimiz. Şimdi sen de doyur karnını ki bostana da el atasın, domatesleri, salatalıkları, biberleri suya doyurasın.”
Keloğlan dürümünü yedikten sonra aynı hızla bostana koşmuş. Fidelere zarar vermeden köklerini dikkatle sularken ne kadar da güzel olduklarını düşünmüş. Her birinin bambaşka renkte ve lezzette büyümesini hayranlıkla gözlemiş. Uzakta otlamak için yayılan dananın buzağısını emzirmeye hiç üşenmediğini fark etmiş.
“Bunları yaratan biricik Allah’ımız hepsine farklı görevler vermişse benim görevim de evim ve annem için üşenmeden çalışmaktır,” demiş. Akşam serinliği çöktüğünde Keloğlan yorgun ama bir o kadar da mutluymuş. Çalışmak iyi şeymiş. Bugünün işini yarına bırakmamak gerekmiş.
Rehber Keloğlan masalları — Anadolu’nun sevimli kahramanı, dinlenecek güzel huy masallarıyla. Tüm rehberler